el-GRen-USru-RU

Τοπικά Παραδοσιακά προϊόντα

Τα Κύθηρα, λόγω του άγονου και πετρώδους –κατά κανόνα- εδάφους τους δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως τόπος μαζικής παραγωγής αγροτοκτηνοτροφικών προϊόντων.  Αυτό το κατ’αρχήν μειονέκτημα μετατρέπεται γρήγορα σε πλεονέκτημα, αφού η μικρή  – μη βιομηχανοποιημένη -   παραγωγή και η μη χρήση χημικών προϊόντων, π.χ. λιπασμάτων,  ψεκαστικών σκευασμάτων, καθιστά τα προϊόντα αυτά - έστω σε μικρές ποσότητες και με αυξημένο κόστος παραγωγής- ιδιαίτερα εύγεστα , υγιεινά , αγνά και προ πάντων  ποιοτικά.

Στην πρώτη θέση τοποθετείται το ευρύτατα γνωστό θυμαρίσιο μέλι Κυθήρων για τη μοναδική γεύση του και το αξεπέραστο άρωμά του. Πωλείται τόσο από παραγωγούς όσο και από τον τοπικό Μελισσοκομικό Συνεταιρισμό, ο οποίος έχει την έδρα του στα Αρωνιάδικα, χωριό κοντά στον Ποταμό, και στη διασταύρωση του οδικού άξονα Διακοφτιού-Αρωνιαδίκων με τον κάθετο κεντρικό άξονα του νησιού. Η τιμή του κιλού κυμαίνεται από 17-19€. Αξίζει πάντως τον κόπο να το δοκιμάσετε. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το γεγονός ότι η παραγωγή ποιοτικού μελιού στα Κύθηρα είναι ήδη ονομαστή από την Αρχαιότητα, αφού την αναφέρει και ο συγγραφέας Ηρακλείδης ο Ποντικός (4ος αιώνας π.Χ. ) στο έργο του «Περί Πολιτειών»: «Η νήσος (Κύθηρα) φέρει γαρ πολλά και μέλι και οίνον».

Χαρακτηριστικό είναι το αγνό τοπικό τσίπουρο από βιολογικά αμπέλια και το παράγωγό του, το ιδιαίτερα γευστικό ηδύποτο «Φατουράδα», χρώματος κοκκινωπού στο οποίο έχουν  προστεθεί ζάχαρη, αρωματικές ουσίες, π.χ. από φλοιό μανταρινιού ή πορτοκαλιού, κανέλλα (ξύλο) και γαρύφαλλα.

Εξέχουσα θέση στην τοπική κουζίνα κατέχει το παραδοσιακό λαδοπαξίμαδο το οποίο πωλείται και στους 4 φούρνους (αρτοποιεία) του νησιού, στον Ποταμό, στον Καραβά, στο Λιβάδι και στις Καρβουνάδες. Για πολλούς είναι ανώτερο σε γεύση από οποιοδήποτε άλλο παραδοσιακό ελληνικό παξιμάδι. Δεν είναι ασφαλώς απλή σύμπτωση ότι λόγω της γεύσης του και της ποιότητάς του πωλείται πλέον και σε πολυκαταστήματα του Λεκανοπεδίου Αττικής, η δε περαιτέρω εξάπλωσή του και σε άλλα σημεία πώλησης θεωρείται δεδομένη.

Ακόμα μην παραλείψετε να δοκιμάσετε και να αγοράσετε τον παραδοσιακό άρτο Κυθήρων, ο οποίος παρασκευάζεται με αλεύρι, λάδι, μέλι, κανέλλα και σισάμι. Είναι ιδιαίτερα γευστικός και πωλείται στα αρτοποιεία του Ποταμού και Λιβαδίου. Φυσικά θα τον γευθείτε και στα μεγάλα εκκλησιαστικά πανηγύρια των Κυθήρων όπου μοιράζεται στους εκκλησιαζομένους μετά την αρτοκλασία π.χ. στις 15 Αυγούστου στη Μονή Μυρτιδίων, στις 6  Αυγούστου στην Αγία Μόνη.

Το τοπικό ελαιόλαδο προέρχεται συνήθως από βιολογικής καλλιέργειας ελιές, και μάλιστα μη αρδευόμενες, πράγμα που το καθιστά ακόμα πιο ποιοτικό και αυξάνει τις θεραπευτικές και θρεπτικές ιδιότητές του. Πωλείται και τυποποιημένο και χύμα σε φιάλες του 1 λίτρου, μπετόνια 5,10 και 17 κιλών. Αν και δύσκολο να βρεθεί γιατί παράγεται σε πολύ μικρές ποσότητες, αγοράστε ντόπιο λαδοτύρι.  Είναι πικάντικο, αλλά εξαιρετικής ποιότητας. Δε μοιάζει καθόλου με άλλα λαδοτύρια, όπως π.χ. αυτό της Μυτιλήνης.

Τα τοπικά λουκάνικα που πωλούνται κυρίως στα δύο κρεοπωλεία στον Ποταμό είναι καταπληκτικά. Δεν μοιάζουν με κανένα άλλο, ορεινής, πεδινής ή νησιωτικής προελεύσεως.

Το κρασί των Κυθήρων είναι κατά κανόνα ξηρό και έχει χρώμα κόκκινο ή ξανθό. Δυστυχώς η παραγωγή του είναι μικρή και κυκλοφορεί σε περιορισμένες ποσότητες στην αγορά. Ρωτήστε γι’ αυτό στο κυριακάτικο παζάρι του Ποταμού, στο οινοποιείο στα Μαρκεσάκια, κοντά στα Πιτσινιάνικα και στα μεγάλα καταστήματα τροφίμων του νησιού. Αξίζει επίσης τον κόπο να δοκιμάσετε τοπικά γλυκά, όπως ξεροτήγανα ή δίπλες ή λυχναράκια με πλούσιο τοπικό μέλι, αμυγδαλωτά, ροζέδες, παστιτσέτα, πάστα μήλο (όχι πάστα μήλου), μπιζέδες.

 Εξαιρετικά είναι και τα γλυκά κουταλιού, με συνταγές παλιές από κυθήριες γιαγιάδες νοικοκυρές, όπως κοφτό κυδώνι, σταφύλι, καρπουζάκι, και βέβαια αμυγδαλάκια, οι γνωστές μάντολες, όπως λέγονται στην Κεφαλονιά, και μαρμελάδες από βερύκοκο, πορτοκάλι, ροδάκινο, κορόμηλο κλπ.

Δοκιμάστε και καλοκαιρινά φρούτα από ξερικά (άνυδρα) μποστάνια, όπως καρπούζια και πεπόνια, τα οποία είναι ιδιαίτερα γευστικά. Ακόμη δοκιμάστε και τα ντόπια ροδάκινα (τοπική ποικιλία γνωστή και ως «μαστός της Αφροδίτης»), σύκα, φραγκόσυκα, το τοπικό μαύρο σταφύλι (για κρασί και για φαγητό) γνωστό ως «αρικαράς» αλλά και τα τοπικά ξερικά αμπελοφάσουλα από τα οποία γίνονται τα μαυρομάτικα φασόλια.

Μην ξεχάσετε να  προμηθευτείτε αγνό και ανεπεξέργαστο  κυθηραϊκό αλάτι για την μαγειρική σας. Επίσης, ελιές  βρώσιμες, όπως « τσακιστές», «κολυμπάδες» κ.α. οι  οποίες προέρχονται κατά κανόνα από βιολογικά καλλιεργούμενα ελαιόδεντρα. Ασφαλώς, δεν πρέπει να παραλείψετε να προμηθευτείτε αποξηραμένα αρωματικά φυτά, όπως φασκόμηλο και ρίγανη, αλλά και κάπαρη, καθώς και διάφορα είδη τουρσιών.

Γενικώς, τα ντόπια προϊόντα, φρούτα, λαχανικά, κτηνοτροφικά έχουν ξεχωριστή γεύση και άρωμα, μια εμπειρία που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να χάσετε.